Eetbaar hout is eigenlijk rottend hout, maar mooi rottend hout. Geënt, en op termijn ook nog lekker. Hoe zit het eigenlijk met schimmels in de natuur in bomen? Een beknopte uitleg.
Lees verder: Rottend houtSchimmelrijk
Schimmels zijn onderdeel van de natuur. Ze zijn overal en verschijnen in allerlei vormen. Net als alle levensvormen hebben ze energie nodig, maar ze kunnen geen suikers maken. Ze moeten deze brandstof ergens vandaan halen en dat is de hoofdreden dat ze een apart rijk of aparte groep zijn.
Houtopruimers
Houtafbrekende schimmels zijn een groep saprotrofen (of saprobionten) die zich voeden met dood hout. Deze kunnen de celwanden van bomen en houtige onderdelen afbreken om bij de opgeslagen suikers te komen. De eetbare schimmels in Eetbaar Hout zijn saprotrofen.
Bruinrot
Hout bestaat voor 40 tot 50 procent uit cellulose. Cellulose-afbrekende schimmels laten lignine achter. Lignine is een complexe molecule die voor stevigheid van de boom zorgt, een soort cement. De lignine die achterblijft nadat de cellulose is afgebroken, vormt bruine blokjes die makkelijk tot poeder te wrijven zijn. Dit is bruinrot en het komt vaker bij naaldbomen voor, dan bij loofbomen. De schimmels verantwoordelijk voor bruinrot zijn vaak buisjeszwammen zoals berkenzwam en zwavelzwam (jong eetbaar). De zwavelzwam kan als parasiet optreden, maar de berkenzwam leeft vooral van dood of stervend hout. Dennenvoetzwam is agressiever en veroorzaakt sterfte bij verschillende naaldhoutsoorten, met name bij de douglasspar. Een boom met bruinrot verliest zijn buigzaamheid, maar kan vaak nog jaren blijven leven.
Witrot
De meeste schimmels veroorzaken witrot. Ook in Eetbaar Hout. Bijna alles wordt opgegeten. Naast cellulose, wordt ook lignine afgebroken. Cellulose is vooral te vinden in de spint, het lichter gekleurde deel van een boom. Spinthout is opgebouwd uit vaten en is een soort transportsysteem voor nutriënten en water tussen de bladeren en de bodem. Ook worden hier veel suikers bewaard. Anders dan lignine is spinthout niet alleen makkelijker toegankelijk voor schimmels, maar ook voor kevers en andere insecten. Hout met witrot ziet er bleek en vezelig uit. Het voelt vaak vochtig en sponsachtig aan. Witrot komt vaker voor in loofbomen dan naaldbomen. Sommige schimmels kunnen gezonde bomen, zoals de honingzwam, snel om zeep helpen. Andere zijn minder sterk. Een boom kan zelf maatregelen nemen om de schade van de ongewenste schimmel te beperken en te compenseren. Een boom met witrot is niet meteen een gevaar, maar het is altijd een goed idee om een expert zoals een boomverzorger te raadplegen.
Suikervrij
Door het hele proces van afbreken komen suikers vrij voor andere organismes. Op deze manier zijn schimmels te vergelijken met het openlaten van de deur van een koelkast. Kom maar halen! Op een gegeven moment is de koelkast leeg en is de boom(stam) opgegeten.
Meer informatie? Ga dan naar Alles over Paddenstoelen van de Nederlandse Mycologische Vereniging
